Yasal Sorumluluk

Yasal Sorumluluklar ve Sigorta

Sigorta

Sigorta: Ani ve beklenmedik risklere karşı önceden ödenen prim karşılığında olası riskin sigorta şirketine aktarıldığı iki taraflı sözleşmeye denir.

Sigorta poliçesi: Sigorta sözleşmesinin sigorta mevzuatında geçerli olan adına denir. Her iki tarafın haklarını ve borçlarını gösteren ve sigorta yapan şirket tarafından imzalanarak sigorta sahibine verilen, sigorta sözleşmesini temsil eden belgedir.

Not: Sigortalar da prim oranlarını belirlemeye yetkili kurum Hazine Müsteşarlığıdır.

 Sigorta Başlangıcı ve Bitişi: Poliçede başlama ve sona erme tarihleri olarak yazılan günlerde aksi kararlaştırılmadıkça sigorta, Türkiye saati ile öğleyin 12.00’de başlar ve öğleyin saat 12.00’de sona erer.

 Sigortanın Genel Şartları

 Mutlak İyi Niyet Prensibi: Sigorta sözleşmesinde sigortalının beyanı esastır. Sigortalı / sigorta ettiren, teminat altına aldığı nesneye iliksin tüm bilgileri doğru olarak vermek zorundadır.

 Sigortalanabilir Menfaat Prensibi: Sigorta ettiren bir nesneyi teminata alirken, mutlaka onun sahibi olması gerekmez; üzerinde menfaati bulunması yeterlidir. Örneğim bankaların kredi çeken müşterilerinin mallarına ipotek koyması.

 Tazminat Prensibi: Sigortalının, hasar olduğunda zararının karşılanması, sözleşme gereğidir.

Bu zararın giderilmesi;

A) Nakit ödeme

B) Onarımını üstlenme 

C) Yerine yenisini verme seklinde olabilir.

 

Maktu Tazminat: Sigorta sözleşmesindeki risk gerçekleştiğinde, ödenecek tazminat miktarı sabit bir miktar olarak belirlendiği durumlarda ödenen tazminata “Maktu Tazminat” denir.

 Yakin Neden Prensibi: Bir hasarın tazmin edilebilmesi için, o hasarın poliçede belirtilen şartlarda teminat kapsamına en yakin nedenden ileri gelmesi gerekir. Örnegin; hırsızlık teminatı verilmiş bir yerde hırsızın kapıyı kırması ve hiçbir şey çalamadan kaçması halinde, kapının hasarı da bu poliçe ile ödenecektir

 Rücu Prensibi: Sigortalının uğradığı zararda eğer üçüncü kişilerin kusuru varsa, sigorta şirketi sigortalısına zararı ödedikten sonra, kusurlu taraftan kusuru oranında bu hasarı talep eder. Böylelikle sigortalı hem sigorta şirketinden, hem de kendisine zarar veren kusurlu taraftan tazminat alarak, haksiz kazanç sağlamamış olur. Burada sigorta şirketi sigortalısının talep edebileceği tazminatı almak üzere sigortalısının yerine geçerek, onun yetkilerini kendi devraldığından bu prensip “Halefi yet Prensibi” olarak da ifade edilmektedir.

 Sigorta ile İlgili Bazı Tanımlar

Kloz: Sigorta poliçesindeki genel ve özel şartlardır.

Tecditname (Yenileme): Bir önceki poliçe süresinin sona ermesiyle poliçenin yenilendiğini gösteren belgeye denilmektedir.

Zeyilname (Ek Belge): Düzenlenen bir poliçeye, geçerliliği esnasında yeni bir şartın eklenmesi veya çıkarılması veya bir yanlışlığın düzeltilmesi için düzenlenen ve poliçenin ayrılmaz parçası olan belgeye denilmektedir.

Not: Sigortasını zamanında yaptırmayan sürücüye veya taşımacıya %10 ilave prim hesaplanır.

Sigorta Çeşitleri

Mal Sigortaları: Kişilerin mal varlıklarında belli tehlikeler sonucu oluşan kayıpları karşılayan sigortaya denir. Yangın, kaza, nakliyat mühendislik,tarım sigortaları bu sınıfa girer.

Can Sigortaları: Sigortalıların ölüm, sakatlık, hastalanma, kaza geçirme gibi tehlikelere karşı güvence altına alındığı sigortalardır.

Sorumluluk Sigortaları: Bir mal varlığını kullanırken trafikte başkasının malına ve bedenine verilen zararları karşılayan sigortalardır.

Yapılması Zorunlu Olan Sigortalar

  1. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (Trafik Sigortası)
  2. Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası
  3. Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası
  4. Tehlikeli Maddeler Zorunlu Sorumluluk Sigortası
  5. Tüp gaz Zorunlu Sorumluluk Sigortası
  6. Yeşil kart Sigortası
  7. Uluslararası Karayolu Taşıyıcı Sorumluluk Sigortası (CMR)

Yapılması Zorunlu Olmayan Sigortalar

  1. Kasko Sigortası
  2. Yurtiçi Nakliyeci Sorumluluk Sigortası (Emtia Sigortası)
  3. Hayat Sigortası
  1. Sigortalar

Karayolu Motorlu Taşıtlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası

(Trafik Sigortası)

Bir kaza sonrasında bu sigorta;

  • Sizin aracın içindeki yolcunun bedeni zararlarını karşılar,
  • Karşı taraftaki aracın içindeki yolcunun bedeni zararlarını karşılar,
  • YASAL SORUMLULUKLAR VE SİGOR
  • Karşı taraftaki aracın hasarını karşılar.
  • Ancak; sizin aracınızın hasarını asla karşılamaz.

 Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası: Yolcu taşımacılığında ilk duraktan son durağa kadar bir kaza sonucu yolcunun tüm bedeni zararlarını, ölümü halinde tazminat ödemesini, bagaj eşyasına gelen zararı karşılayan sigortadır.

 Notlar:

Zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası kapsamına girmeyen taşıtlar şunlardır;

  • Özel otomobiller ile bunların römorklarıyla yapılan taşımalarda yapılmaz.
  • Devlete ait taşıtlarla yapılan taşımalarda yapılmaz.
  • Türk Silahlı Kuvvetlerine ait araçlara yapılmaz. Ancak;
  • Devlete ait taşıtlarla yapılan ticari taşımalara bu sigorta yapılmalıdır.

 Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası;

Bu sigorta;

  • Savaş, istila, isyan ihtilal ve ayaklanma durumlarında,
  • Grevlere katılmalarda,
  • Terör olaylarında,
  • Sigortalı kendisini bilebile tehlikeye attığında,
  • Çalınma, gasp ve suda boğulmalarda kapsam dışıdır.

Yeşil Kart Sigortası: Zorunlu mali sorumluluk sigortasının (trafik sigortasının) bir kaza sonucunda yurt dışında yani, Avrupa ülkelerinde geçerli halidir.

Kasko Sigortası: Karayolunda ya da diğer yollarda seyir halinde veya herhangi bir yerde park halindeki aracın başına gelebilecek her türlü çarpma, çarpışma, yanma ve hırsızlık vakalarına karşı korur.

Zorunlu olmayan sigortadır.

 Kaskoda İndirim Türleri:

  • Ehliyet indirimi,
  • Yaş indirimi,
  • Alarm ve immobillizer,
  • Hasarsızlık indirimi,
  • Kapalı garaj indirimi,
  • Plaka indirimi,
  • Tek sürücü indirimi.

 Emtia Sigortası: Türkiye sınırları içinde taşımacılık yapan nakliyeci firmaların taşıdıkları mala göre isteğe bağlı olarak yaptırdığı zorunlu olmayan sigortadır.

 Uluslararası Karayolu Taşıyıcı Sorumluluk Sigortası (CMR): Uluslar arası eşya taşımacılığı kapsamında yapılan sigortadır.

 Sigortalarda Yasal Mevzuatlar

  • Sigortacı sorumluluklarını 8 iş günü içinde yapar.
  • Sigortalı sigortanın başlangıcından bitimine kadar bir kaza yapmaz ise bir sonraki sigortalılık döneminde en fazla %20 indirim uygulanır.
  • Sigortalılık döneminde kaza yapıldıysa bir sonraki sigorta döneminde;
  1. Kaza için %10, 2.kaza için %20, 3.ve sonrası kazalar için %40 ek prim ödenir.
  • Sigortalarda tazminat hakkı, hak sahibinin zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten itibaren 2 yıl sonra; her halde kaza gününden başlayarak 10 yıl içinde zaman aşımına uğrar.
  • Sigortacı, hasar miktarına ilişkin belgelerin kendisine verilmesinden itibaren en geç 15 gün içinde hasar ve tazminat miktarını tespit edip sigortalı sürücüye veya taşımacıya bildirmelidir.
  •  

Garanti Sigorta Fonu:Bu sigortayı taşımacılar veya sürücüler yaptırmaz, bu sigortaya herhangi bir prim ödemez. Bu sigorta sadece bedeni zararları karşılar. Şu durumlarda;

  • Trafik poliçesi olmayan veya eksik olan aracın bir vatandaşa veya vatandaşlara verdiği bedeni zararları karşılar.
  • Çalınan bir araçla hırsız bir vatandaşa bedeni zarar verdiyse bu bedeni zararı karşılar.
  • Plakası tespit edilemeyen araçların verdiği bedeni zararları karşılar.
  • Ruhsatı iptal edilmiş veya iflas etmiş bir şirketin aracıyla vatandaşlara verilen bedeni zararları karşılar.

Not: Çalınan aracın yanına yani, hırsızın yanına bile bile binen kişiye gelen bedeni zararları garanti fonu karşılamaz

 Yetki Belgesi Sahibi Taşımacının Sorumlulukları

  • Yolcu taşımacıları biletsiz, grup yolcu (turizm gibi) taşımaları taşıma sözleşmesiz ve faturasız, eşya taşımaları ise taşıma senetsiz yapılamaz.
  • Yetki belgesi sahibi taşımacı, yolcu ve eşyanın güvenlik içinde taşınmasından sorumludur.
  • Taşımacılar, çevre ve insan sağlığını koruma ve çevre kirliliğini önleme amacıyla gerekli önlemleri almalıdır.
  • Taşımacılar, yolcuların rahat ve konforlu yolculuk yapması için gerekli tedbiri ve hazırlığı yapmalıdır.
  • Taşımacılar, işinde uzman ve mesleki alanda gerekli ve zorunlu olan belgelere sahip sürücü veya kaptan çalıştırmalıdır.
  • Taşımacılar, güzergaha uymak zorundalar. Ancak mücbir sebepler var ise (deprem, heyelan, yangın, büyük kaza v.s.g.) bu durumda ya yolcu ve eşyayı aldığı yere geri dönüp götürecek ya da güzergah değiştirecektir.
  • Ticaret yaptığı araca ya da araçlara gerekli yasal sigortaları yaptırmalıdır.

 Taşımacılıkta Göndericinin Sorumlulukları

  • Gönderen, eşyanın cinsi, miktarı, nitelikleri, istifleme şekli, kalkış ve varış noktası ile diğer önemli bilgileri tam ve doğru olarak taşımacıya bildirmek zorundadır.
  • Yanlış ve eksik bildirimlerden ve eksik evraktan kaynaklanan her türlü sorumluluk gönderene aittir.
  • Yükün teslim yerine varışından sonra malların tesliminin engellendiği hallerde taşımacı göndericiden talimat ister.

Not: Sigorta sözleşmesinin sigorta mevzuatında geçerli olan adı  Sigorta poliçesidir.